Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu ise aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama aromalar daha geç belirir ve bu hız tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi ardından kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk aromayı daha zengin açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir çekiş de ince tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler açısından önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü notayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net görünür o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir notasını hızla gösterip biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro ismi ve not tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin sedir tonu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum doğurur. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını net verebilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise duman ağırlaşır ve aroma silikleşir ısı de yaprağın yanma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava veya koku olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı şaşar.